Wat is Srefidensi?
Srefidensi is het woord in het Sranan Tongo voor onafhankelijkheid. Op 25 november vier je dat Suriname sinds 1975 een eigen land is, los van Nederland. In Suriname is het een nationale feestdag, dus een vrije dag.
In het woord hoor je srefi, en dat betekent zelf. Densi vertalen de meeste bronnen als bestemming. Samen zegt het: wij kiezen zelf waar we heen gaan.
De dichter Trefossa maakte het woord bekend. Hij overleed in februari 1975, een paar maanden voor de grote dag. Op zijn grafsteen stond één woord: Srefidensi.
Waarom 25 november?
Op de avond van 24 november 1975 ging in Paramaribo de Nederlandse vlag voor het laatst naar beneden. Rond middernacht hesen ze in het stadion de nieuwe Surinaamse vlag: groen, wit en rood, met een gele ster in het midden. Prinses Beatrix, prins Claus en premier Den Uyl waren erbij. Op 25 november legde Johan Ferrier de eed af als eerste president van de Republiek Suriname.
Rond die tijd verhuisden veel Surinamers naar Nederland. Alleen al in 1975 ging het om zo'n 40.000 mensen. Daarom vieren zoveel families Srefidensi ook hier.
Zo viert Suriname het
In Paramaribo draait de ochtend om het Onafhankelijkheidsplein. Het leger, de politie, de brandweer, jeugdclubs en culturele groepen marcheren daar in een groot defilé langs de tribunes. De rest van de dag hoor je muziek, op het plein en op andere plekken in de stad.
Overal hangt de vlag. Veel vrouwen dragen die dag met trots de koto, de Surinaamse klederdracht, met een kunstig gevouwen angisa op het hoofd. En je hoort het volkslied, God zij met ons Suriname. Het tweede couplet is in het Sranan Tongo. Dat schreef Trefossa in 1959.
En in Nederland?
Hier vieren Surinamers en hun kinderen en kleinkinderen het net zo goed. Rond 25 november organiseren verenigingen, bibliotheken en culturele centra feesten, muziek en lezingen, onder meer in Den Haag en Rotterdam. Thuis gaat het zoals bij elk Surinaams feest: de famiri komt langs, de muziek gaat aan en er is eten genoeg.
Voor veel Surinaamse Nederlanders is het ook een moment om stil te staan bij de taal van thuis. Je ouders of je granma spreken Sranan Tongo, en jij verstaat maar de helft. Daarvoor is Mama Tongo gemaakt.